وقتی صحبت از پمپ می شود، این تصور در ذهن مخاطب ایجاد می شود که پمپ ها برای انتقال سیالات رقیق مانند آب و سیالات اسیدی و حلال ها مورد استفاده قرار می گیرند. اما زمینه کاربرد پمپ ها فقط محدود به مایعات و سیالات رقیق نمی باشد. پمپ های غلیظ کش مانند لوب پمپ، مونو پمپ و پمپ دنده ای در دسته پمپ های صنعتی می باشند که برای انتقال مواد و سیالات با ویسکوزیته (گرانروی) بالا مورد استفاده قرار می گیرند. منظور از سیالات ویسکوز ، موادی است که غلظت بالایی دارند و در مقابل جاری شدن مقاومت بالاتری دارند. عسل از جمله سیالات خوراکی می باشد که در دسته مواد غلیظ و ویسکوز قرار می گیرد و مشخصا مرتبط با صنایع غذایی و خوراکی است. حال شاید برایتان این سوال پیش آید که برای انتقال عسل از چه پمپی استفاده می شود ؟ جواب واضح است : پمپ های غلیظ کش؛ مانند لوب پمپ، مونو پمپ و پمپ دنده ای.
پمپ های غلیظ کش خود به چند دسته تقسیم بندی می شوند که بسته به نوع سیال و جنس بدنه و اجزای داخلی پمپ کاربردی متفاوت دارند. با توجه به استانداردهای سازمان بهداشت جهانی، برای جابه جایی سیالاتی که ماهیتی خوراکی دارند الزاما باید از پمپ های با جنس استنلس استیل استفاده کرد. نگرانی بابت آلودگی ناشی از ایجاد کپک و فاسد شدن مواد با توجه به وجود ناهمواری و عدم صاف و صیقل بودن سطح پمپ های چدنی، در پمپ های با جنس فولاد ضد زنگ (استیل) وجود ندارد.
کاربرد لوب پمپ برای انتقال عسل
همانطور که در بخش قبلی اشاره شد، لوب پمپ ها در دسته پمپ های غلیظ کش قرار می گیرند که در صنایع غذایی کاربردی فراوانی دارند. لوب پمپ ها که به پمپ های گوشواره ای نیز شناخته می شوند با جنس بدنه استیل یکی از پمپ های مورد استفاده برای انتقال عسل می باشند. ساختار داخلی شامل محفظه (هوزینگ) ، لوب ها (روتور) همگی از متریال فولاد ضد زنگ می باشند.
نکته مهم و اصلی پمپ های گوشواره ای ؛ قرار گرفتن لوب ها (روتور) با فاصله یا گپ جزیی در کنار یکدیگر است که این عدم برخورد متقابلا سایش و خوردگی و به موجب آن آزاد شدن ذرات و عناصر تشکیل دهنده روتورها را در پی ندارد. وجود عناصر تشکیل دهنده فولاد مانند : کروم، کربن، منگنز، سیلیسیم، نیکل، تیتانیوم و … مشخصا باعث آلودگی سیال شده و از لحاظ الزامات رعایت اصول بهداشتی کاملا غیر بهداشتی بوده و مردود می شود. جهت آشنایی بیشتر با این پمپ می توانید به صفحه لوب پمپ مراجعه نمایید.
انواع لوب پمپ عسل کش
پمپ های گوشواره ای در مدل های مختلفی تولید می شوند، این تنوع در ساختار لوب پمپ کاربرد آنها را مشخص می کند. ساختار آب بندی یکی از مواردی است که در لوب پمپ های متفاوت است، آببند مکانیکی (مکانیکال سیل) و لیپ سیل با توجه به فشار مورد نیاز از نکات مهم است که باید به آن توجه نمود.
مورد مهم دیگر توجه به تعداد لوب ها (روتور) درون پمپ و همچنین ساختار و شکل خود لوب ها است که برای انتقال عسل بایه به آنها توجه نمود. در ادامه به انواع و اشکال لوب ها اشاره می کنیم :
- لوب پروانه ای
- لوب تک پره ای
- لوب سه لبه ای (پره ای)
- لوب پنج لبه ای (پره ای)
کاربرد پمپ دنده ای برای جابه جایی عسل
یکی دیگر از پمپ هایی که برای انتقال عسل استفاده می شود، پمپ دنده ای است. پمپ های دنده ای همانند لوب پمپ ها از روتور (چرخ دنده) استفاده می شود. دنده ها یه صورت دنده داخلی و دنده خارجی می باشند که کاربرد آنها متفاوت است. مشخص کردن دمای سیال (عسل) ، ویسکوزیته عسل ، دبی و فشار مورد نیاز از موارد مهم در انتخاب توان و دور الکتروگیربکسی است که با پمپ کوپله می شود. برای تعیین دمای سیال می توان از دما سنج های دیجیتالی استفاده نمود. همچنین برای مشخص کردن غلظت عسل می توان از دستگاه ویسکومتر استفاده کرد.
پمپ دنده ای برای انتقال عسل در چه مدل هایی تولید می شوند ؟
پمپ های دنده ای نیز در مدل های مختلفی تولید می شوند که این تفاوت در ساختار داخلی آنها، جنس بدنه، پیچ فشار شکن، جنس چرخ دنده ها می باشد. هر کدام از این پمپ ها دارای مشخصات فنی منحصر به فرد خود است که کاربرد آنها را برای مصارف مختلف مشخص می کند. به طور کلی پمپ دنده ای در دو مدل با ساختار دنده داخلی و دنده خارجی تولید می شوند.
دنده داخلی (ماه و ستاره) : پمپ دنده ای با ساختار دنده داخلی برای فشار های بالا مورد استفاده قرار می گیرد. و اگر نیاز به فشار بالایی برای انتقال سیال دارید پمپ دنده داخلی گزینه ای مناسب است.
دنده خارجی (خورشیدی) : این پمپ ها برای مواردی که نیاز به فشار بالایی نیاز نیست و دبی ملاک است، کاربرد دارند. اگر برای جابه جایی عسل نیازی به فشار بالایی ندارید می توان از پمپ های دنده خورشیدی استفاده نمود.
پمپ های دنده خارجی از لحاظ قیمتی نسبت به پمپ های دنده داخلی قیمت پایین تری دارند.
یک سری از پمپ های دنده ای دارای رلیف ولو (پیچ فشار شکن) می باشند. این پیچ مانند یک سوپاپ اطمینان عمل کرده و فشار بالاتر از حد نیاز را از پمپ را تخلیه می کند.
مهم ترین نکته در انتخاب پمپ های دنده ای برای جابه جایی عسل، متریال چرخ دنده ها و هد پمپ می باشد. تمامی این قطعات باید از جنس استنلس استیل باشند. اما به طور کلی چرخ دنده ها با یکدیگر در تماس می باشند و سطح اصطکاک بوجود آمده بین چرخ دنده ها امری ناگزیر است.
جهت آشنایی بیشتر با این پمپ از صفحه پمپ دنده ای بازدید فرمایید.
استفاده از مونو پمپ برای انتقال عسل
از جمله پمپ های کاربردی برای انتقال عسل، مونو پمپ ها می باشند. این دسته از پمپ های غلیظ کش که به پمپ ها ماردونی یا پمپ ها حفره پیشرونه و یا پمپ های تک اسکرو نیز شناخته می شود در صنایع غذایی و خوراکی کاربردی فراوان دارند. عسل از جمله سیالاتی است که می توان با مونو پمپ انتقال داد. ساختار تک روتوی (ماردونی) این پمپ به گونه ای طراحی شده است که با حرکت خود درون محفظه ای لاستیکی (استاتور) سیال های غلیظ را به راحتی انتقال می دهد.
انواع مدل های مونو پمپ بهداشتی عسل
مونو پمپ ها مانند ، پمپ های دنده ای و لوب پمپ ها در مدل های مختلفی تولید می شوند. ساختار روتور درون این پمپ ها متفاوت است و گام (پیچ) درون روتور بسته به نیاز کاربرد می تواند برای افزایش دبی پمپ و یا برای افزایش فشار پمپ مورد استفاده قرار بگیرد. مهم ترین نکته در انتخاب پمپ های حفره پیشرونده جنس بدنه و ساختار داخلی آن است. بهترین گزینه انتخاب مونو پمپ استیل برای عسل می باشد. برای آشنایی بیشتر با این پمپ صنعتی به صفحه مونو پمپ مراجعه کنید.
نکات مهم خرید پمپ مخصوص عسل
به طور کلی ، برای خرید پمپ انتقال عسل باید مشخصا پمپ های صنایع غذایی را انتخاب نمود. لازم به ذکر است که توجه به یک سری از پارامترها برای انتخاب درست بسیار مهم می باشد که در ادامه به این موارد را مشاهده می کنید :
- دبی یا ظرفیت آبدهی : مقدار اندازه گیری دبی بر حسب لیتر در ساعت ، لیتر در دقیقه ، متر مکعب در ساعت، گالن در ساعت و تن در ساعت می باشد.
- فشار : واحد سنجش فشار ، بار (Bar) و پی اس آی (Psi) می باشد.
- ویسکوزیته یا گران روی : معمولا واحد اندازه گیری ویسکوزیته سانتی پویز، سانتی استوک، میلی پاسکال یا میلی متر مربع در ثانیه است.
- دمای سیال : بر حسب سانتی گراد
یک سری دیگر از پارامتر ها را نیز با داشتن اطلاعات بالا و همچنین توجه مشخصات فنی لوب پمپ ها که در کاتالوگ فنی درج شده است، می توان تعیین نمود؛ مانند دور الکتروگیربکس، نوع آببند، توان الکتروگیربکس
جمع بندی
تمام تلاش ما در این مقاله معرفی انواع پمپ های مورد تأیید صنایع غذایی برای انتقال عسل خوراکی می باشد. فرآیند پمپاژ بهداشتی عسل مستلزم رعایت اصول و الزامات بهداشتی است از این جهت در پروسه جابه جای عسل تمام دستگاه انتقال عسل باید از جنس استیل باشند که بدون آلودگی این انتقال انجام شود. همانطور که در ابتدای این مطلب اشاره شد، با توجه به ویسکوزیته بالای عسل، باید از پمپ های غلیظ کش نظیر مونو پمپ، پمپ دنده ای و لوب پمپ استفاده شود؛ ولی با توجه به ساختار لوب پمپ ها و عدم برخورد روتورها با یکدیگر از جهت تمیز بودن سیال توصیه می شود از لوب پمپ برای پمپاژ عسل استفاده شود. پمپ های با متریال فولاد ضد زنگ یا همان استیل موجه ترین و استانداردترین روش برای انجام فرآیند پمپاژ عسل می باشند. لازم به ذکر است که نه تنها پمپ بلکه تمامی تجهیزات مرتبط با سیال باید از جنس فولاد زنگ نزن باشند.
